به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تارانیوز، دکتر مرتضی ضرابی، مدیرعامل شرکت فناوری بن‌یاخته‌های رویان، عصر دوشنبه در حاشیه بازدید از جهاد دانشگاهی استان البرز با اشاره به فرآیند پایش کیفی ذخایر اظهار داشت: هر ذخیره‌سازی نیازمند پشتوانه قوی و استاندارد است. خوشبختانه تمامی نمونه‌های ذخیره‌شده ما طبق الگوهای استاندارد جهانی نگهداری می‌شوند و ارزیابی‌های دوره‌ای روی نمونه‌های کنترل کیفی نشان می‌دهد که سلول‌ها کاملاً زنده (Viable) و دارای قابلیت پیوند هستند.

وی با اشاره به طول عمر ذخیره‌سازی افزود: استانداردهای بین‌المللی نگهداری این سلول‌ها را تا ۲۵ سال تأیید می‌کنند، زیرا بانک‌های خون بندناف در دنیا وارد دهه سوم فعالیت خود شده و کارایی نمونه‌های پس از فریز به اثبات رسیده است؛ اما از نظر مبانی علمی، وقتی سلول در دمای منفی ۱۹۶ درجه سانتی‌گراد و درون نیتروژن مایع فریز می‌شود، قابلیت نگهداری آن نامحدود خواهد بود.

پشتوانه بانک عمومی و پوشش بیمه‌ای ۴۰۰ میلیون تومانی

دکتر ضرابی در پاسخ به این پرسش که اگر تعداد سلول‌های یک نمونه با وزن بیمار همخوانی نداشته باشد چه اقدامی انجام می‌شود، توضیح داد: تعداد سلول‌های موجود در هر بندناف مشخص است (معمولاً تا مرز یک میلیارد سلول). برای نمونه، در بیماری‌های خونی به ازای هر کیلوگرم وزن بیمار به حدود ۳۰ میلیون سلول نیاز است؛ بنابراین نمونه یک میلیارد سلولی برای فردی با وزن ۳۰ کیلوگرم مناسب است، اما اگر با گذر زمان وزن بیمار به ۵۰ کیلوگرم یا بیشتر برسد، نیاز سلولی افزایش می‌یابد.

وی تصریح کرد: «برای رفع این چالش دو راه‌حل استاندارد وجود دارد؛ نخست استفاده از بانک‌های عمومی به شرط تطابق ژنتیکی، و دوم بهره‌گیری از پشتوانه بیمه‌ای. در کشور ما بیمه‌ها تا سقف ۳۵۰ تا ۴۰۰ میلیون تومان را متقبل می‌شوند تا در صورتی که نمونه به هر دلیل (از جمله عدم کفایت تعداد یا عدم دسترسی به نمونه سازگار در بانک عمومی) قابل استفاده نبود، هزینه تأمین سلول و فرآیند پیوند برای خانواده جبران شود.

پتانسیل چشمگیر دندان عقل در استخراج سلول‌های بنیادی

مدیرعامل شرکت بن‌یاخته‌های رویان با بیان اینکه علاوه بر سلول‌های بنیادی خون‌ساز، سلول‌های بنیادی مزانشیمی نیز منبع حیاتی دارند، گفت: امروزه ریشه دندان شیری و به‌ویژه دندان عقل منابع بسیار غنی از سلول‌های بنیادی هستند؛ به طوری که یک دندان عقل که با جراحی خارج می‌شود، به اندازه چندین دندان شیری غلظت و شمارش (کانت) سلولی دارد. به دلیل سالم ماندن بافت پالپ و ریشه در جراحی، این فرآیند حتی در افراد بزرگسال نیز قابل انجام است و ذخیره‌سازی مناسبی برای مصارف درمانی آینده از جمله حوزه‌های ارتوپدی به شمار می‌رود.

ذخیره‌سازی نمونه‌های ایرانیان خارج از کشور و پذیرش نمونه جدید از عمان

دکتر ضرابی درباره دریافت نمونه از سایر کشورها خاطرنشان کرد: تاکنون نمونه‌های متعددی از ایرانیان مقیم انگلیس، سوئد و دیگر کشورهای اروپایی و همسایه داشته‌ایم که پس از تولد نوزاد، نمونه بلافاصله به ایران منتقل و فریز شده است. هرچند به دلیل شرایط موجود بیش از یک سال وقفه‌ای در این روند افتاده بود، اما با هماهنگی‌های انجام‌شده، هفته آینده نمونه‌ای از یک خانواده ایرانی مقیم کشور عمان جهت ذخیره‌سازی وارد کشور خواهد شد.

مدیریت بحران و انتقال امن ذخایر بیولوژیک کشور

این مقام مسئول با اشاره به چالش‌های سال گذشته و ایام جنگ و بحران‌های منطقه‌ای گفت: «در مقاطعی حضور فوری کارشناسان خون‌گیر در زایمان‌های اورژانسی بیمارستان‌ها و همچنین جابجایی نمونه‌ها در زمان لغو پروازها با سختی‌های جدی مواجه شد، اما با مدیریت یکپارچه هیچ مشکلی پیش نیامد.

وی تأکید کرد: مهم‌ترین دغدغه ما، حفظ ایمنی و صیانت از این ذخایر حیاتی بود. با تمهیداتی که از یک سال قبل پیش‌بینی شده بود تا مبادا ذخایر بیولوژیک مورد مخاطره قرار گیرند، نمونه‌ها به موقع به یک مکان کاملاً امن و مصون از آسیب‌های معمول منتقل شدند و خوشبختانه هیچ‌گونه آسیبی به ذخایر ژنتیکی کشور وارد نشده است.

ورود رویان به پالایشگاه محصولات آرایشی، پوستی و PRP بندناف

دکتر ضرابی در پاسخ به سوالی پیرامون کاربردهای آرایشی و زیبایی خون بندناف عنوان کرد: امروزه ذخیره‌سازی خون بندناف یک صنعت نوین و پرسود جهانی است. ما در مجموعه رویان مشخصاً دو الی سه محصول تخصصی در حوزه جوان‌سازی و زیبایی در دست فرآوری داریم که به‌زودی وارد این چرخه می‌شوند.

وی اضافه کرد: یکی از این موارد، عصاره جفت است که تأثیرگذاری بالایی دارد و فرآوری آن در بستر پالایشگاهی در دست انجام است. محصول دیگر، تهیه و جداسازی پی‌آرپی (PRP) باکیفیت از خون بندناف است که کاربردهای متعددی در رفع چین‌وچروک، پوست و رویش مو دارد.

لزوم اتصال به شبکه جهانی تبادل بیولوژیک برای صادرات و ارزآوری

مدیرعامل شرکت بن‌یاخته‌های رویان با بیان اینکه توسعه این صنعت می‌تواند برای کشور ارزآوری داشته باشد، گفت: «در گذشته برای تهیه سلول سازگار برخی بیماران (نظیر ۱۲ بیمار نیازمند نمونه خارجی)، مبالغ قابل توجهی ارز به بانک‌های بین‌المللی تخصیص یافت. ما نیز تقاضاهایی از کشورهای همسایه برای دریافت نمونه داشته‌ایم؛ برای مثال یک کودک مبتلا به تالاسمی تبعه افغانستان که توسط یک NGO به آلمان اعزام شده بود، با وجود بررسی بیش از ۲ میلیون نمونه در بانک دوسلدورف موفق به یافتن نمونه منطبق نشد، اما ما در ایران از نمونه‌های ثبت‌شده استانی نمونه‌ای منطبق یافتیم؛ با این حال، به دلیل نبود زیرساخت‌های لازم برای ارسال محموله‌های بیولوژیک به خارج از کشور، امکان انتقال آن فراهم نشد. امیدواریم با پیوستن به شبکه جهانی حمل‌ونقل و تبادلات بیولوژیک، امکان تبادل بین‌المللی این سلول‌ها فراهم شود.»

موفقیت بالای ۷۵ درصدی پیوند خون بندناف در مراکز پیوند

دکتر ضرابی در پایان با استناد به داده‌های مراجع درمانی اعلام کرد: شرکت رویان تأمین‌کننده سلول است و نتایج نهایی پیوندها توسط مراکز درمانی و پیوند کشور اعلام می‌شود. بر اساس گزارش‌های رسمی این مراکز، طی ۱۰ سال گذشته میزان موفقیت پیوندهای انجام‌شده با استفاده از سلول‌های بنیادی خون بندناف در بیماری‌های خونی، بالای ۷۵ درصد بوده است که این شاخص در مقایسه با میانگین‌های بین‌المللی (که بین ۵۵ تا ۶۰ درصد گزارش می‌شود)، یک آمار بسیار درخشان و امیدبخش به شمار می‌رود.

وی از نقش اصحاب رسانه در ترویج و ارتقای سواد عمومی و فرهنگ‌سازی در حوزه فناوری‌های نوین سلول‌های بنیادی قدردانی کرد و ابراز امیدواری نمود که با بهره‌برداری کامل از پالایشگاه رویان، درمان بیماری‌های نوینی با استفاده از این سلول‌ها در نشست‌های آینده معرفی شود.