به گزارش تارا نیوز، اعلام تعیین «محدوده ممنوعه جدید در خلیج‌فارس» از سوی دبیر شورای‌عالی امنیت ملی، به عنوان تحولی تازه در معادلات امنیتی و نظامی جاری در منطقه، به کانون توجه تحلیلگران بین‌المللی تبدیل شده‌ است.

در شرایطی که ایالات متحده با تداوم فشارهای نظامی و تلاش برای مسدودسازی صادرات نفت ایران، بار دیگر امنیت کشتیرانی در خلیج‌فارس را به میدان تقابل تبدیل کرده، تهران از طراحی منطقه محدودشده جدید و یک کریدور بین‌المللی تازه در تنگه هرمز خبر داده است؛ رویکردی که نشان می‌دهد ایران در برابر فشارهای واشنگتن گامی به عقب برنداشته و در صدد بازتعریف قواعد تردد دریایی است.

اهمیت این تحول زمانی برجسته‌تر می‌شود که بدانیم حجم تردد کشتی‌ها از تنگه هرمز به پایین‌ترین سطح از ماه می رسیده و قیمت نفت برنت نیز درپی تشدید تنش‌ها، به محدوده ۹۷ دلار نزدیک شده است. وبگاه تخصصی «مدرن دیپلماسی» در گزارشی به واکاوی زوایای گوناگون این تصمیم پرداخته که محورهای کلیدی آن به شرح زیر است:

ایجاد منطقه محدودشده و کریدور جدید کشتیرانی

شکل‌گیری کریدور جدید کشتیرانی در تنگه هرمز، فاز تازه‌ای از اصطکاک را در یکی از شریان‌های حیاتی انتقال انرژی جهان رقم زده است. مقامات ارشد امنیتی ایران اعلام کرده‌اند که منطقه محدودشده جدید از نقطه‌ای آغاز می‌شود که به گفته تهران، محاصره دریایی آمریکا علیه کشورمان کلید خورده و بخش‌هایی از خلیج‌فارس را در بر می‌گیرد. براساس این الگو، هر شناوری که وارد این پهنه شود، مشمول فهرست تحریم‌ها خواهد شد.

همزمان، توافقات اولیه‌ای پیرامون نقشه یک کریدور بین‌المللی تازه از طریق آب‌های سرزمینی ایران و عمان حاصل شده است. مدیریت این مسیر بر عهده تهران خواهد بود و نقشه‌های اجرایی آن طی روزهای آتی به تصویب می‌رسد.

افزون بر این، بازگشایی کامل تنگه هرمز مستقیماً به پایان فشار نظامی آمریکا منوط شده و تهران تأکید کرده است تنها در صورتی خود را به حفظ پایداری این آبراه متعهد می‌داند که واشنگتن سیاست‌های مخرب، تهدید و خرابکاری را متوقف سازد.

تشدید رویارویی نظامی در آبراه راهبردی

این تحولات در بستری رخ می‌دهد که پس از وقفه‌ای نسبی، درگیری‌های نظامی میان نیروهای ایرانی و آمریکایی از سر گرفته شده است. گزارش‌ها حاکی از آن است که نیروهای آمریکایی اخیراً سه فروند نفتکش ایرانی را هدف قرار داده‌اند و همزمان، نیروی دریایی سپاه پاسداران نیز پاسخ‌های متقابلی را علیه شناورهای رزمی آمریکا در منطقه عملیاتی کرده است؛ امری که تنگه هرمز را به نقطه کانونی بحران تبدیل ساخته است.

پیش از آغاز دور جدید مناقشات، نزدیک به یک‌پنجم عرضه جهانی نفت از این معبر عبور می‌کرد و هرگونه اختلال در آن، پیامدهایی فراتر از مرزهای خلیج‌فارس به دنبال داشته است.

طی ده روز گذشته، میانگین تردد روزانه به حدود ده فروند کشتی کاهش یافته که رکورد تازه‌ای از افت ترافیک دریایی را به ثبت رسانده و بهای نفت خام را تحت تأثیر قرار داده است.

میدانِ اقتصاد و زیرساخت‌های نفتی

در ضلع دیگر این تقابل، مقامات ارشد اجرایی و قانون‌گذاری کشور بر استمرار مقاومت اقتصادی تأکید کرده‌اند. رئیس مجلس شورای اسلامی هشدار داده است که هرگونه تعرض به منافع ایران با واکنشی سریع‌تر و قاطع‌تر روبه‌رو خواهد شد و اقتصاد به عنوان یکی از خاکریزهای اصلی نبرد صیانت می‌شود. همچنین وزیر اقتصاد با رد تأثیرگذاری بنیادین تحریم‌های واشنگتن بر مسیر سیاسی کشور، از اجرای بسترهای اصلاحی برای خنثی‌سازی فشارها خبر داده است.

جزیره خارک همچنان به عنوان شریان اصلی صادرات نفت کشور ایفای نقش می‌کند. پیش از تحولات اخیر، حدود نود درصد صادرات نفت خام از این پایانه انجام می‌شد و با وجود ثبت حملات متعدد در ماه‌های اخیر، زیرساخت‌های این جزیره استراتژیک همچنان به فعالیت خود ادامه داده‌اند؛ رویکردی که نشان‌دهنده اراده ایران در حفظ جریان صادرات در مواجهه با سیاست‌های محدودساز آمریکا است.

نقش‌آفرینان اصلی در معادلات جدید

ایران: بهره‌گیری از موقعیت ممتاز ژئوپلیتیک در تنگه هرمز و زیرساخت‌های انرژی به عنوان اهرم بازدارنده و مؤثر در برابر فشارهای واشنگتن.

آمریکا: تلاش برای تحمیل محاصره نفتی از یک سو و حفظ جریان تجاری انرژی از سوی دیگر.

عمان: با توجه به عبور کریدور پیشنهادی جدید از آب‌های این کشور، مسقط می‌تواند نقشی کلیدی در ترتیبات تازه کشتیرانی ایفا کند.

بازار جهانی نفت: هرگونه تنگنای مستمر در تنگه هرمز، ظرفیت بالایی برای جهش قیمت انرژی و افزایش بار تورمی بر مصرف‌کنندگان جهانی دارد.